17 Mayıs 2009 Pazar

göz-beyin, kalp ve beden

şu yaşıma kadar göz ve beyin olarak yaşadım ben. gözüm gördü, beynim algıladı, kurguladı, yarattı ve yazdı. kalp ve beden ruhumun derinliklerinde yaşadılar yıllarca. arada çıkmak istediler, çıktılar yaralandılar ve geri döndüler eski yerlerine. çıkartmadım onları yerlerinden, tembihler üzerine tembihler ettim, sakın çıkmayın diye, göz ve beyinim ben dedim onlara. göz ve beyin hükümdarımdı. sonra bir gün göz bakmaması gereken bir yere baktı, kalp çıktı ardından gizli yerinden, beden başladı isyana. bu isyan tam 8 ay sürdü, 8 ay boyunca kalp ve beden hükümdarlığını ilan etti geçmiş yılların intikamını alırcasına. beyin ve göz çok içerledi bu duruma.

şimdilerde beyin ve göz yeniden ele geçirme planları yapıyor ruhu. ben göz ve beyinim. beden ve kalp değil. böyle yaşayamam.

her gece yatağımda dua ediyorum Allah'a, göz ve beyin olayım ben diye. kalp ve beden değil, göz ve beyin olarak nasıl yaşadımsa bunca yıldır geri dönsün beyin ve göz diye. şimdilerde bekliyorum, göz ve beyin olarak yaşayacağım günler yakın.

15 Mayıs 2009 Cuma

Elif Şafak'tan bir yazı

Seçmediğim bütün yollar

İnsan hayatı bireysel seçimlerle örülü ilmek ilmek. Yapılan irili ufaklı, binlerce, belki de milyonlarca tercihle işaretlenmiş bir harita ömrümüz. Ama seçtiklerimizden ziyade seçmediğimiz yollardır bu haritada belirleyici olan.

Sapmadığımız patika, dönmediğimiz dönemeç, tercih etmediğimiz seçenek.. elediğimiz imkanlar, geride bıraktığımız alternatifler. Onların toplamıyız aslında. Seçtiklerimizden ziyade seçmediğimiz yolların toplamıyız. Çocukken mandolin değil de flüte merak sarsaydık nasıl olurdu acaba? Bilye oynamak yerine bir enstrümanda uzmanlaşsaydık? Lisede şu gruba değil bu gruba takılsaydık, filanca insana değil falanca insana âşık olsaydık nasıl gelişirdi ömrümüzün geri kalanı? Tercih yaparken şu işe değil de bu firmaya meyletseydik, en iyi dostumuz olarak falancayı değil de filancayı seçseydik? Ve kadınların, filmlerde en çok sordukları o klişe soru, bilhassa acıtmak istediklerinde kocalarının canını: Seninle değil de filancayla evlenseydim kim bilir nasıl da farklı olurdu hayatım? Okulu bırakmayıp bitirseydim, çocuk doğurmayıp iş kadını olsaydım, patrondan zam istemek yerine istifa edip evime dönseydim...

Keza kocaların incitici soruları: Askerden sonra evlenmek yerine bir süre yurtdışına gitseydim, filanca tarihte kayınpederin dayattığı şartları kabul etmek yerine çekip gitseydim, ah bir gitseydim... Peki ya eşimi değil de başkasını sevseydim... Hani şu ilk aşkımın peşinde gitseydim... Hani şu seçmediğim öteki yolu seçseydim ne olurdu, ne olurdum? Seçmediğimiz yolları unuttuğumuzu zannederiz; ama insan beyninde sırf bu işten sorumlu bir merkez vardır, o merkezde de durmadan not alan cevval bir katip. Yazar da yazar. Kaydeder. Gün gelir pat diye açar tutanakları. İşte o zaman insan hatırlar. Seçmediğimiz tüm seçeneklerin, sapmadığımız tüm yolların yükü olanca ağırlığıyla çöker vicdanımızın, zihnimizin üzerine. O zaman muhakkak acı çeker, kendi kendimizi yer ve eninde sonunda haksızlık ederiz hem kendimize hem sevdiklerimize; yani sahip olduklarımıza, yani seçtiklerimize...

Italo Calvino, bir hikâyesinde seçim yapamayan bir adamın seyrüseferini anlatır. Sürekli iki şey arasında sıkışan, bir türlü karara varamayan bir adam, neyi seçse aklı seçmediğinde kalan, bu yüzden tıkanan, kataklanan, asla huzurlu olamayan bir genç adam. İki kadına birden âşıktır aynı anda, aynı yoğunlukta. İkisi de aşkına karşılık verir. Ne var ki bir an evvel bir tercih yapması gerektiği fikri çıldırtır adamı. Seçemez. İki ayrı iş imkanı vardır, birini seçip çalışmaya başlayamaz bir türlü, sırf seçim yapmanın zorluğundan. İki şehir arasına sıkışır, iki kadın, iki iş, iki hayat... Hikâyenin sonunda bir başka adam çıkar karşısına, yapışır yakasına. ‘Beni mahvettin.’ der. ‘Çünkü ben senin seçmediğin seçeneklerin alıcısıydım, girmediğin yolların yolcusu. Sen neyi seçmeyeceksen onu ben alacaktım. Senin evlenmediğin kadınla ben evlenecek, senin seçmediğin işe ben alınacaktım. Seçim yapmayarak sadece kendi kaderini değil benim kaderimi de tıkadın, önümü kapattın!’

Her adımda seçimdir hayat. Her adımda tesadüf. Ne var ki Türkçeyi Öztürkçeleştirenler bu tür ayrıntıları toptan söküp atmış olsalar da dilimizden, en nihayetinde ‘tesadüf’ ile ‘tevafuk’ aynı şey değildir. Bilmediğimiz, o yaptığımız minik minik dünyevi tercihlerin büyük ve semavi bir resimde nasıl bağlantılandığı, anlamlandığıdır.

12.02.2006

Elif Şafak

bir kere!

bugün cuma, tam bir hafta önce bugün sevdicekle kötü bir konuşma geçti aramızda. okuyanlar varsa eğer blogu anlayacaklardır ki bu konuşma öyle hayra alamet bir konuşma değildi, evet evet bir ayrılık konuşmasıydı. ayrıldık mı benim de bir fikrim yok ama tam bir haftadır konuşmadık, çarşamba günkü mesajlaşmayı saymazsak. birkaç gün ağladım, sıkladım, mızıkladım. canım masa komşuma, ablaya, anneye söz verdim tamam iyi olacağım diye. oldum da.

işe gelirken ve işten eve giderken şişli'nin en kalabalık caddelerinden birinde, yüksek plazaların karşısında büyük duvarlar görüyorum, her gün önünden geçiyorum ben bu duvarların. bu duvarların ötesi mezarlık. evet evet mezarlık, yahu manyak mısın deli misin diyeceksiniz ama işte bu mezarlığın önünden geçerken bir aydınlanma mı bir kendine gelme mi, bir titreme mi nedir bilmiyorum ama bir şey anladım ben. ölüp gidiyoruz bu hayatta, kırmaya, ağlamaya, hıçkırmaya, hönkürmeye, cırlayıp mızıldayıp kafaları yemeye hiç gerek yok aslında. o duvarların ötesinde, yerin iki metre altında üzerinde beyaz mermerli bir kabirle yatacaksın bir gün. ve bütün bu yaşadıkların boşuna. hayat denilen şey bir mucize, ne kadar lanetler yağdırsak da, küfürler savursak da biliyoruz aslında ama işte görmek istemiyoruz bu mucizeyi, bir gün gelecek ve biz hepimiz o iki metreye gideceğiz.

ha buradan şu anlaşılmasın, "koy rahvan gitsin" demek istediğim bu değil elbette, demek istediğim daha sakin olması gerektiğini hayatta, ağlamamak belki de gidenin ardından, belirsizlere çıldırmamak, öfkeyle kötü sözler söylememek.

bir kere geliyoruz hayata! bir kere!

29 Nisan 2009 Çarşamba

yol!

bundan baya bi uzun zaman önce, buraya her şeyin bir nedeni var diye yazmışım. uzun uzun zaman geçmiş aradan, bir çok şey olmuş, gitmişler, kalmışlar, değişmiş çoğu şey zamanla. ama ama hala bunu düşünüyorum, geçen gün o postu okudum, düşündüm üzerine. her şeyin bir nedeni var şu hayatta. biz bilmesek de nedenini, anlamasak da var işte. neden diye sormak gereksiz bazen. daha yarın ne olacağı belli değilken, oturup planlar yapmak bir sonraki ay için, sene için, gereksiz bir şey sanırım. çok planlar yapardım, bazen hala ister istemez yapıyorum plan. şu şöyle olur, bu böyle olur diye ama işte yapmamak lazım. planları yaptıkça farkettim ki hüsnüler kuruntular endişeler sarıyor dört bir yanımı. ne gerek var ki bunca endişeye, ben mi kurtaracağım dünyayı. yaşa gitsin be anacım demek istiyorum kendime çoğu zaman ama olmuyor. bir yerde okumuştum nerede okuduğumu hatırlamıyorum şimdi, "siz yolunuzu bulduğunuzu düşünürken tanrı yolunuzu değiştirir" diyordu. çok doğru çok! bulmadım ben yolumu daha, buldum demek istemiyorum. yürümek istiyorum sadece!

21 Nisan 2009 Salı

Ruz-i Hızır

Daha çok var aslında Ruz-i Hızır'a ama olsun. Ha şimdi diyeceksiniz ki nedir bu Ruz-i Hızır? Hemen anlatayım, efenim Ruz-i Hızır, Hızır Günü yani Hıdırellez demek. 5 Mayıs'ı 6 Mayıs'a bağlayan gecede İlyas ve Hızır buluşup doğaya can verirler. Bu aralar bu konuya taktım, aklımda bununla ilgili güzel bir hikaye var, araştırıp duruyorum, kelimeler çıkmak için içimden taklalar atıyorum vakit bulamıyorum.


Eski bir gelenek Hıdırellez. Taa eskilerden kalma bir gelenek. Ateşlerin yakılıp üzerinden atlandığı, mayasız yoğurtların çalındığı, gül ağacının altına dallarına dileklerin asılıp, dallarına yüzüklerin konduğu bir gün. Duaların dileklerin günü. Bahçeli bir evde büyüdüğümden dolayı annem ve anneannem ben küçükken bahçedeki gül ağacının dibine taşlarla ev araba yaparlardı. Önceden kesilmiş iki soğana biri beyaz biri siyah iki ip bağlanır beklenirdi, sabah olunca dilekler alınır denize atılırdı, kapılar pencereler açılır, hızır içeri girsin denilirdi.




Anneannem gideli 3 sene olucak neredeyse ondan kalan adetleri ben yerine getiriyorum artık. Belki çok var Hıdırellez'e ama olsun, düşündükçe baharın gelecek olmasını ve baharla beraber gelecek olanı mutlu oluyorum.

14 Nisan 2009 Salı

somers town

Bu veleti böyle fena halde sıkıştırıp öpesim var.
Gelsin benimle yaşasın!


Festivalin en iyilerindendi bence. Kesinlikle seyredilmeli. This is england'ın yönetmeni Shane Meadows'un yeni filmi Somers Town iki çocuğun dostluğunu anlatıyor.

11 Nisan 2009 Cumartesi

Küçük Prens


İnsan yalnız yüreğiyle doğruyu görebilir. Asıl görülmesi gerekeni gözler göremez.
Kendimi gerçekten kötü hissettiğim zamanlarda küçük prens'i okurum ben. rastgele bir sayfa açarım ve okurum, küçük prens unutturur bana sorunlarımı, neden kötü hissettiğimi, onu düşünürüm, acaba gezegenine varabildi mi, gülü, koyunu nasıl diye. bu günde o günlerden biri, hava çok güzel, gökyüzü masmavi ama benim içim gri. nahoşum, tek yapmak istediğim şey bütün gün uyumak.
küçük prens kurtar beni!